Asmanın hızlı bir şekilde köklenmesi, ilk kışı atlatması ve ilerleyen yıllarda düzenli olarak ürün vermesi için daha en başından çeşidin, iklimin ve toprağın durumunun dikkate alınması önemlidir. Yer, dikim zamanı veya dikim derinliği seçiminde yapılan hataları kök sistemi geliştikten sonra düzeltmek zordur. Şimdi asmanın nasıl doğru dikileceğine ve genç asmanın nasıl bakılacağına bakalım.
Dikim İçin Üzüm Çeşitlerinin Seçimi
Taze tüketim için sofralık üzüm çeşitleri, meyve suyu veya şarap üretimi için ise şaraplık üzüm çeşitleri tercih edilir. Yaygın sofralık çeşitler arasında Thompson Seedless, Red Globe, Flame Seedless ve Italia bulunur. Şarap üretiminde Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Merlot ve Riesling gibi şaraplık çeşitler yaygın olarak kullanılır. En önemli kriter, üzümlerin yerel iklim koşullarında olgunlaşıp olgunlaşamayacağıdır. Yaz mevsiminin kısa olduğu bölgelerde erkenci çeşitler daha uygun olurken, geççi çeşitler daha uzun bir sıcak döneme ihtiyaç duyar.
Ayrıca kışın görülen minimum sıcaklık ve bitkilerin yaygın mantar hastalıklarına karşı dayanıklılığı da dikkate alınmalıdır. Dona dayanıklı bir çeşit soğuk mevsimi daha kolay atlatırken, hastalıklara dayanıklılık ürün kaybı riskini azaltır.
Satın almadan önce fidan dikkatlice incelenmelidir. Kökler sağlam ve esnek olmalı; kurumuş uçlar, küf veya mekanik hasar bulunmamalıdır. Sürgün ise olgunlaşmış ve sağlam olmalıdır. Açık köklü fidanlar güneşte veya rüzgârda bırakılmamalıdır. Dikime kadar kökler nemli tutulmalıdır.
Üzüm Asması Ne Zaman Dikilir?
Üzüm asması ne zaman dikilir – ilkbaharda mı, sonbaharda mı? Her iki seçenek de uygundur ve seçim fidanın türüne ve iklime bağlıdır. Açık köklü bitkiler dinlenme döneminde dikilir, saksıda yetiştirilen fidanlar ise düzenli sulama koşuluyla sıcak mevsim boyunca dikilebilir.
İlkbahar dikiminde çalışmalara toprak çözüldükten sonra, ancak tomurcukların aktif olarak açılmasından önce başlanır. İlkbahar dikimi soğuk iklimler için daha uygundur: Fidanın ilk kış gelmeden önce köklenmesi için birkaç ayı bulunur.
Sonbaharda asma, aktif büyümenin tamamlanmasından sonra, sürekli donların başlamasından yaklaşık altı hafta önce dikilir. Bu seçenek, toprağın uzun süre donmadığı ılıman kışlara sahip bölgeler için daha uygundur.
Üzüm Asması Nasıl Dikilir – Bahçıvanlar İçin Talimatlar
Asma için suyun birikmediği ve soğuk havanın toplanmadığı, güneş alan ve drenajı iyi bir toprak yapısına sahip alan seçilmelidir. Üzümün nereye dikileceği bu şekilde belirlenir. Dikim şeması çeşidin büyüme gücüne ve direkler ile bunların arasına gerilmiş tellerden oluşan destek yapısına, yani terbiye sistemine bağlıdır. Dikim şeması, belirli koşullarda asmaların hangi mesafeyle dikileceğini gösterir. Genellikle asmalar arasındaki mesafe 1,8–2,4 m, sıralar arasındaki mesafe ise 2,7–3 m olur. Bağlarda sıra arası genişliği, yapılacak çalışmalarda kullanılması planlanan makinelerin boyutlarına göre de ayarlanır. Agriline web sitemizde bağlar ve diğer ihtiyaçlar için geniş bir yelpazede modern tarım ekipmanları sunulmaktadır.
Bağ tesis etmeden önce toprak analizi yaptırmak gerekir. Analiz, toprağın asitlik seviyesini ve temel besin maddelerinin durumunu gösterir. Bu nedenle kireç, kompost veya mineral gübreler genel bir şemaya göre değil, analiz sonuçlarına göre uygulanmalıdır. Aşırı gübreleme asmanın aşırı ve çok hızlı büyümesine neden olabilir.
Üzüm fidanlarını dikmeden önce kökler açılmalı ve hasarlı kısımlar çıkarılmalıdır. Asmanın ne kadar derine dikileceğini belirlemek için fidanlıktaki veya kaptaki kök boğazının seviyesi esas alınır. Anaç üzerine aşılı fidanlarda aşı yeri, toprak yüzeyinin yaklaşık 5 cm üzerinde kalmalıdır. Dikim çukuru, köklerin bükülmeden yerleşebileceği kadar geniş olmalıdır.
Üzüm asması dikilirken çukura toprakla karıştırılmış iyi yanmış kompost eklenebilir. Köklerin zarar görmesini önlemek için taze hayvan gübresi ve yoğunlaştırılmış gübreler kullanılmamalıdır. Çukur doldurulduktan sonra toprak sıkıştırılır, fidan bolca sulanır ve destek yerleştirilir.
İlk sezonda toprak orta düzeyde nemli tutulmalı, ancak suyla aşırı doygun hale getirilmemelidir. Asmanın çevresindeki alan yabancı otlardan temizlenmelidir; çünkü yabancı otlar su ve besin maddeleri için genç asmayla rekabet eder. Yeni sürgünler arasından en güçlü olanı bırakılır ve desteğe bağlanır – gelecekteki gövde bunun üzerinden oluşturulacaktır. İlk yıl çiçek salkımları çıkarılmalıdır; böylece bitki kaynaklarını kök sistemine ve asmanın temel yapısına yönlendirebilir.
Asmayı Kışa Hazırlama
Yaprak dökümünden sonra enfeksiyon kaynaklarının kalmaması için dökülen yapraklar ve bozulmuş üzümler alandan temizlenmelidir. Genç asmalar ve düşük sıcaklıklara duyarlı çeşitler destek sisteminden çıkarılır, dikkatlice yere doğru yatırılır ve bir toprak veya malç tabakasıyla korunur.
Örtüleme işleminden önce asma budanır; zayıf, hasarlı ve olgunlaşmamış sürgünler çıkarılır. Sonbaharın kurak geçmesi durumunda asmalar da sulanmalıdır; çünkü topraktaki yeterli nem, kök sisteminin kışı daha iyi geçirmesine yardımcı olur. Örtüleme için toprak, kuru yapraklar, saman, tarımsal örtü kumaşı veya özel örtü malzemeleri kullanılabilir. Seçim çeşide, yerel iklime ve beklenen kış sıcaklıklarına bağlıdır.
Örtüleme, aktif büyümenin tamamlanmasından sonra ancak şiddetli donlardan önce yapılmalıdır. İlkbaharda örtü, havaların ısınması sırasında asmanın aşırı ısınmasını ve çürümesini önlemek için kademeli olarak kaldırılmalıdır.
Budamanın Özellikleri
Asma her yıl dinlenme döneminde, tomurcuklar açmadan önce budanır. Genç asmada gelecekteki taç yapısının temeli oluşturulur, yetişkin asmada ise yeni sezonda ürün verecek sürgünler bırakılır. Zayıf, kuru ve hasarlı kısımlar tamamen çıkarılır.
Asma, bir yıllık odun üzerindeki tomurcuklardan gelişen sürgünlerde meyve verir. Bu nedenle yaşlı odun kontrolsüz şekilde bırakılmamalıdır. Uzun budamada birkaç meyve dalı bırakılırken, kısa budamada iki veya üç tomurcuklu kısa dallar bırakılır. Belirli budama yöntemi çeşide ve asmanın şekillendirme sistemine göre seçilir. Yetişkin bitkide önceki sezonun sürgünlerinin büyük bölümü her yıl çıkarılır.
Bırakılan sürgünlerin sayısı çeşide ve seçilen şekillendirme yöntemine bağlıdır. Aşırı sıkışıklık asmanın ışık almasını ve havalanmasını olumsuz etkiler. Bu nedenle dallar destek sistemi üzerinde eşit şekilde dağıtılmalıdır. Bağ bakımı için makine ve ekipmanlar pazar yerimizden bulunabilir ve satın alınabilir.